Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης

Η ΛΑΙΚΗ μούσα θέλει τον 'Αθανάσιον Διάκον να επικαλήται την έπέμβασιν του Οδυσσέως Ανδρούτσου, διά να εκδικηθή τον μαρτυρικόν του θάνατον. Και, πράγματι, ο Οδυσσεύς 'Ανδρούτσος έξεδικήθη τον θάνατον του Διάκου, κατά την μάχην εις το Χάνι της Γραβιάς. Ιδού πώς εξειλίχθησαν τα γεγονότα : Το επιτελικόν σχέδιον των Κιοσέ Μεχμέτ και Ομέρ Βρυώνη, ήτο να κατευθυνθούν από την Λαμίαν εις την 'Αμφισσαν και, τελικώς, να φθάσουν εις την Πελοπόννησον, εκκαθαρίζοντες τας επαναστατικής εστίας. Το σχέδιον τούτο κατέστη γνωστόν εις τους οπλαρχηγούς της Στερεάς Ελλάδος, οι οποίοι και απεφάσισαν να ανακόψουν την πορείαν της τουρκικής στρατιάς. Ο Οδυσσεύς Ανδρούτσος ήτο μεταξύ των οπλαρχηγών οι οποίοι έλαβον την απόφασιν αυτήν. Διεφώνησεν, όμως, ως προς τον καθορισμόν της θέσεως, από την οποίαν έπρεπε να προσβάλουν τον εχθρόν. Υπεστήριζεν ότι το χάνι της Γραβιάς ήτο το πλέον κατάλληλον σημείον. Τελικώς, απεφασίσθη να μείνη ο Οδυσσεύς Ανδρούτσος εις το χάνι της Γραβιάς, με όσους εκ των πολεμιστών ήθελαν να τον ακολουθήσουν εθελοντικώς. Οι λοιποί οπλαρχηγοί, ο Δυοβουνιώτης, ο Πανουργιάς, ο Κοσμάς και ο Κατσιγιάννης, απεφασίσθη να καταλάβουν τα πλάγια του δρόμου προς τα Σύνστικα και το Χλωμό. Την 8ης Μαΐου 1821 ενεφανίσθη ο στρατός του Ομέρ Βρυώνη. Κατά την επακολουθήσασαν μάχην, έτρεψεν εις φυγήν τάς δυνάμεις των οπλαργηχών, οι οποίοι είχαν καταλάβει τα πλάγια της οδού. Εν συνεχεία δε, δι' όλου του όγκου του έστράφη έναντίον του Ανδρούτσου εις το χάνι της Γραβιάς. 'Αλλά, παρά τις αλλεπαλλήλους επιθέσεις των, οι Τούρκοι απεκρούοντο από τους 118 υπερασπιστές του Χάνι. Οι οποίοι, υπό τον Ανδρούτσον, προεκάλουν βαρείας απωλείας εις τον εχθρόν. Κατόπιν τούτου, ο Ομέρ Βρυώνης διέταξεν υποχώρησιν του στρατού του και έστειλεν εις την Λαμίαν άνδρας, διά να φέρουν πυροβολικόν, ώστε να κονιορτοποιήση το χάνι. Εν τούτοις, την ιδίαν εκείνην νύκτα, ο Οδυσσεύς 'Ανδρούτσος και οι άνδρες του επεχείρησαν επιτυχή έξοδον, και διά μέσου των εχθρικών γραμμών διέφυγον εις τα όρη, Η σπουδαιότης της μάχης της Γραβιάς δεν έγκειται, όμως, μόνον εις την επίδειξαν του απαραμίλλου θάρρους των Ελλήνων. 'Αλλά κυρίως η αποφασιστικότης των Ελλήνων συνετέλεσεν ώστε ο Ομέρ Βρυώνης να απολέση πολύτιμον χρόνον εις εκκαθαριστικάς επιχειρήσεις, διά να εξασφαλίση τα νώτα του στρατού του. Και εις το χρονικόν αυτό διάστημα, εις την Πελοπόννησον, ή Eπανάστασις εξαπλούτο. Ενώ η πολιορκία της Τριπόλεως καθίστατο στενωτέρα. ΕΚΔΟΣΙΣ: Χ. Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Σχέδιο Βύρωνος Απτόσογλου)