Η διάπλασις των παίδων
Πρώτη επανέκδοση 2001 ΑΔΕΛΦΟΙ Γ. ΒΛΑΣΣΗ
Έκδοση τα ΝΕΑ
ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΛΟΓΟ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ
Η «Διάπλασις των Παίδων» αποτέλεσε σταθμό στη ζωή πολλών Ελληνόπουλων. Τους άνοιξε το δρόμο στη λογοτεχνία και τη διανόηση. Αναδείχθηκε φυτώριο πολλών πνευματικών ανθρώπων και έδωσε νέα πνοή στην ελληνική παιδική λογοτεχνία που μόλις τότε είχε αρχίσει δειλά να κάνει τα πρώτα της βήματα. Είναι μια επετειακή επανέκδοση-αφιέρωμα για τα 50 χρόνια από το θάνατο του Ξενόπουλου, ο οποίος υπήρξε η ψυχή του περιοδικού. «Αστείρευτος τροφοδότης της παιδικής ψυχής ο Γρηγόριος Ξενόπουλος έχει χαραχθεί έντονα στη μνήμη όσων μεγάλωσαν με το περιοδικό του. Κι είναι τέσσερις ολόκληρες γενιές, γιατί η «Διάπλασις των Παίδων» υπήρξε το μακροβιότερο παιδικό περιοδικό. (…)
Η «Διάπλασις των Παίδων» έχει γίνει πλέον θρύλος για τον θαυμαστό τρόπο μετάδοσης γνώσεων, την ιδιαίτερα καλαίσθητη μορφή της και τη ζωντανή επικοινωνία με τους αναγνώστες της. Δύσκολα μπορούν να βρεθούν τεύχη της ακόμη και σε δημόσιες βιβλιοθήκες. Αυτό το θρύλο προσπαθούμε να προσεγγίσουμε σήμερα, δίνοντας την ευκαιρία στο ελληνικό κοινό να τον γνωρίσει από κοντά και να αισθανθεί τη δύναμη και τη γοητεία του.
Λίγα λόγια για το περιοδικό από την ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
Ιδρυτής και πρώτος εκδότης του ήταν ο Νικόλαος Παπαδόπουλος, Υδραίος και μετά το θάνατό του, τον Ιούνιο του 1941, τον διαδέχθηκε ο Γρηγόριος Ξενόπουλος. Ο βιομήχανος Αντώνιος Κονοπισόπουλος συνδράμει οικονομικά το εκδοτικό εγχείρημα του Παπαδόπουλου. Αρχισυντάκτης του περιοδικού ως το 1894 ήταν ο Αριστοτέλης Κουρτίδης ο οποίος υπέγραφε ως Αιμίλιος Ειμαρμένος.
Η απήχηση και οι αντιδράσεις
Ο ημερήσιος και περιοδικός τύπος σχολιάζει εγκωμιαστικά την ποικιλία του περιεχομένου, την καλλιτεχνική του εικονογράφηση το καινοτόμο παιδαγωγικό πνεύμα του που συνδυάζει τη μόρφωση και την ψυχαγωγία , την απλότητα στη διατύπωση, τη γνώση της παιδικής ψυχολογίας, την πρωτοτυπία στην διάρθρωση των στηλών,την μακροβιότητα της έκδοσης. Η εμφάνιση του Εκπαιδευτικού Ομίλου θα δρομολογήσει έναν διαφορετικό προβληματισμό για τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών και από τους κόλπους του θα προέλθουν οι πρώτες αμφισβητήσεις σχετικά με τον διαπαιδαγωγικό ρόλο της Διάπλασις. Χαρακτηριστικά ο Αλέξανδρος Δελμούζος σε επιστολή του στην Πηνελόπη Δέλτα έγραψε πως μεταξύ των προθέσεων του Ομίλου είναι και η έκδοση ενός παιδικού περιοδικού που θα αντικαταστήσει σιγά-σιγά τη Διάπλαση. Και η Πηνελόπη Δέλτα, η οποία απορρίπτει τις αξίες των ηθικών αφηγημάτων της Διάπλασις που στηρίζονται στην ανταμοιβή της καλοσύνης και στην τιμωρία της κακίας, υπερθεματίζει με τη σειρά της στον Δελμούζο, πως αυτό το νέο περιοδικό του Ομίλου θα πρέπει «να κτυπήσει και να ρίξει κάτω τη Διάπλαση, που την αηδιάζω όσο δεν φαντάζεστε . Η προστυχιά του φύλλου αυτού, η σαχλάδα των διηγημάτων, η κακοριζικιά των αστείων του, δεν περιγράφονται».
Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος και Η Διάπλασις των Παίδων
Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος αρχικά ξεκίνησε τη σχέση του με το περιοδικό ως συνδρομητής με τα ψευδώνυμα Εύοσμον Μυριάνθεμον και Κόμης Μοντεχρίστος: η πρώτη συνεργασία με το περιοδικό ήταν ένα έμμετρο αίνιγμα που το έστειλε για δημοσίευση το 1880 Έκτακτος συνεργάτης γίνεται με τη δημοσίευση του παιδικού μυθιστορήματος Η αδελφούλα μου το 1891,[13] του πρώτου του μυθιστορήματος στην δημοτική γλώσσα. Έτσι ασχολείται από αρκετά νωρίς με την αρχισυνταξία του περιοδικού καθώς τα οικονομικά του περιοδικού για εύρεση συνεργατών ήταν περιορισμένα. Στις 26 Ιουλίου 1941 πρωτοτυπώνεται το όνομά του στην προμετωπίδα του φύλλου της 26ης Ιουλίου 1941 το όνομά του ως διευθυντή. Η ακαταπόνητη προσφορά του μέσα από τις σελίδες της Διάπλασις εκτιμήθηκαν ως πολύ μεγάλης σημασίας από τον Παλαμά στην εισηγητική έκθεσή που συνέταξε το 1931 για την εκλογή του Ξενόπουλου ως μέλους της Ακαδημία Αθηνών.
Η καταστροφή του 1944
Τα γραφεία του περιοδικού καταστράφηκαν στα Δεκεμβριανά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να χαθεί το μητρώο των συνδρομητών του περιοδικού, πολύτιμου για την έρευνα των αριθμητικών δεδομένων της κυκλοφορίας του περιοδικού.
Πληροφορίες από την Βικιπαίδεια
