Αλεξ. Μαυροκορδάτος

Εις εφαρμογήν του τουρκοαιγυπτιακού σχεδίου, δια την καταστολήν της ελληνικής επαναστάσεως του 1821, ο Σουλτάνος διέταξε τον Κιουταχήν να κυριεύση το Μεσολόγγι πάση θυσία. Και ο Κιουταχής, με 20.000 Τουρκαλβανών ήρχισε την πολιορκίαν του Μεσολογγίου -την δευτέραν κατά σειράν - την 15ην Απριλίου του 1825. Το Μεσολόγγι ήτο, τώρα καλλίτερον ώχυρωμένον από ό,τι εις το παρελθόν. Εξ αυτού του λόγου ηδυνήθησαν οι αμυνόμενοι και τάς άλλεπαλλήλους επιθέσεις του Κιουταχή να αποκρούσουν και τον ισχυρόν κανονιοβολισμόν των Τούρκων να αντιμετωπίσουν επιτυχώς. Το φάσμα της πείνης διά τούς υπερασπιστές του Μεσολογγίου ενεφανίσθη όταν ο τουρκικός στόλος απέκλεισε την πόλιν από θαλάσσης, αλλά ο Μιαούλης κατώρθωσε να διασπάση τον ναυτικόν αποκλεισμόν της πόλεως και να ανεφοδιάση τούς πολιορκουμένους. Την 24ης Ιουλίου 1825, οι πολιορκούμενοι επεχείρησαν νυκτερινήν έξοδο. Και με την βοήθειαν των εκτός του Μεσολογγίου οπλαρχηγών, του Καραϊσκάκη και άλλων, επέτυχον να απωθήσουν τον Κιουταχήν, να κυριεύσουν πολλά λάφυρα και να επιφέρουν βαρείας απωλείας είς τα τουρκικά στρατεύματα. Κατ' αυτόν τον τρόπον, ο Κιουταχής, ηναγκάσθη να μεταβληθη, είς άμυνόμενον, Η ήττα του Κιουταχή υπεχρέωσε τον Σουλτάνον να ζητήση την συνδρομής του Ιμπραήμ, προκειμένου να καταλάβη το Μεσολόγγι, Και, πράγματι, ο υπερήφανος Αιγύπτιος στρατάρχης ανέλαβε την πολιορκίαν του Μεσολογγίου την 25ην Δεκεμβρίου του 1825. Ο Κιουταχής του άφηκε πάσαν πρωτοβουλίαν εις την διεξαγωγήν του αγώνος, χολωθείς από την υπερήφανην και εγωιστικήν συμπεριφοράν του συνεργάτου του. Εν τούτοις, παρά την στενήν πολιορκίαν, από ξηράς και θαλάσσης, την οποίαν επεχείρησεν ο Ιμπραήμ, δεν ηδυνήθη να επιτύχη θετικά αποτελέσματα. Και υπεχρεώθη να ζητήση την βοήΘειαν του Κιουταχή, ώστε από κοινού να επιτύχουν την κατάληψιν του Μεσολογγίου. Αλλά και η συνδυασμένη αυτή επίθεσις απέτυχε, απεκρούσθη από τους πολιορκουμένους, οι οποίοι, την 25ην Μαρτίου του 1826, έπραγματοποίησαν τον τελευταίον των θρίαμβον, υπερασπιζόμενοι την νησίδα Κλείσοβα. Παρά τας επιτυχίας των, όμως, οι υπερασπισταί του Μεσολογγίου αντιμετώπιζαν προβλήματα ανεφοδιασμού. Ο Ελληνικός στόλος υπό τον Μιαούλην, δεν ηδύνατο, πλέον, να τους ανεφοδιάση εις τροφές και πυρομαχικά. Και η πείνα, με όλα τα επακόλουθα της, ήρχισε να αποτελή τον φοβερώτερον εχθρόν των ελευθέρων πολιορκουμένων. Ev τούτοις, απέρριπτον τας προτάσεις παραραδόσεως, αι οποίαι τούς εγένοντο. Και απεφάσισαν να πραγματοποιήσουν ηρωϊκήν έξοδον, την 10ην Απριλίου του 1826, να διασχίσουν τας τάξεις του εχθρού και να φθάσουν εις το στρατόπεδον του Καραϊσκάκη, εις τον Ζυγόν. Δυστυχώς, το σχέδιον των πολιορκουμένων επροδόθη εις τον Ιμπραήμ από ένα Βούλγαρον αυτόμoλον. Και οι υπερασπισταί του Μεσολογγίου ευρέθησαν χωρίς το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού εις τó οnoiov εβασίζοντο. Oι εχθροί τούς ανέμενον πανέτοιμοι. Βεβαίως, εις τας ολίγας αυτάς γραμμάς ενός σημειώματος είναι αδύνατον να περιγραφή ή ηρωική έξοδος του Μεσολογγίου. 'Ενα πρέπει να τονισθή όμως: "Οτι ουδείς παρεδόθη. Όσοι δεν εφονεύθησαν είς την σύγκρουσιν με τους τουρκοαιγυπτίους, ανετινάχθησαν εις τóv αέρα, αφού έβαλον φωτιά εις τας πυριτιδαποθήκας. Και το Μεσολόγγι κατεστράφη. αλλά δεν «έπεσε» εις τας χείρας του εχθρού. Και ακριβώς αυτή ή θυσία των υπερασπιστών του Μεσολογγίου συνεκίνησε την ανθρωπότητα. Και ανενέωσε ταςς διεθνείς συμπαθείας προς τον Ελληνικόν Αγώνα διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος. ΕΚΔΟΣΙΣ: Χ. Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Σχέδιο Βύρωνος Απτόσογλου)