Κίτσος Τζαβέλας

Η ΥΠΟ του Αλεξάνδρου Υψηλάντου, κήρυξις της Ελληνικής Επαναστάσεως, εις το Ιάσιον, υπήρξεν αποτέλασμα εκτιμήσεως τόσον της διεθνούς καταστάσεως , όσο και των ελληνικών και τουρκικών πραγμάτων. Εν τούτοις, τα δεδομένα επί των οποίων έστηρίχθη η επιτυχία του Υψηλαντικού κινήματος, απεδείχθησαν ανακριβή. Η «Διεθνής Τάξις», εκπροσωπουμένη υπό του Τσάρου της Ρωσσίας, Αλεξάνδρου του Α', άπεδοκίμασε την Ελληνικήν Επανάστασιν και επέτρεψεν εις την Τουρκίας να λάβη σειράν μέτρων, πολιτικών και στρατιωτικών, τα οποία ωδήγησαν εις την αποτυχίαν του κινήματος. Βεβαίως, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, αναλόγως των δυνάμεών του, έπραξεν ό,τι ήδύνατο, διά την επιτυχίαν των σκοπών του. 'Αλλ' αι προϋποθέσεις είχον πλέον μεταβληθή. Τρείς τουρκικαί στρατιαί εκινούντο ήδη εναντίον του, ενώ οι μέχρι πρότινος σύμμαχοί του, τον εγκατέλειπον. Προ αυτής της καταστάσεως, απεδέχθη το σχέδιον του στενού και εμπείρου συνεργάτου του, του οπλαρχηγού Γεωργάκη Ολυμπτίου, να υπερφαλαγγίση τας τουρκικές δυνάμεις και να προσβάλη μίαν αποκεκομμένην από τάς άλλας τουρκικήν δύναμιν, εκ 2.000 ανδρών, εις το Βαλτέτσι. Δυστυχώς, το σχέδιον αυτό δεν κατέστη δυνατόν να εφαρμοσθή. Και τούτο, εξ υπαιτιότητος του φιλοδόξου Βασιλείου Καραβιά. Ο Καραβιάς, μέ μίαν δύναμιν εκ 500 ίππεων και με την υποστήριξιν των ανδρών του Ιερού Λόχου, τον διοικητήν του οποίου παρέσυρεν εις το εγχείρημά του, ήρχισε την επίθεσιν εναντίον του Δραγατσανίου προώρως, πριν ολοκληρωθή η όλη διάταξις των Ελληνικών δυνάμεων, ενεργών άνευ διαταγής. Και εις την αρχήν, οι Τούρκοι υπεχώρησαν. 'Αλλ' όταν αντελήφθησαν, ότι οι άντίπαλοί των ήσαν ολιγάριθμοι και απειροπόλεμοι, επεχείρησαν αντεπίθεσιν. Ηνάγκασαν τους ιππείς του Καραβιά να υποχωρήσουν και ευρέθησαν αντιμέτωποι των ανδρών του Ιερού Λόχου. Οι Ιερολοχίται – νέοι, ενθουσιώδεις "Ελληνες φοιτηταί και σπουδασταί των Παραδουναβίων ηγεμονιών – μολονότι τελείως απειροπόλεμοι, δεν υπεχώρησαν προ των Τούρκων «σπαχήδων». Παρέμειναν εις τας θέσεις των και έπεσαν επί του πεδίου της μάχης. Ο Γεωργάκης Ολύμπιος, ο οποίος έσπευσε εις βοήθειάν των, δεν ηδυνήθη να αποτρέψη την καταστροφήν. Διέσωσε μόνον την σημαίαν του Ιερού Λόχου και εκατόν, περίπου, εκ των πεντακοσίων Ιερολοχιτών. Οι υπόλοιποι ήσαν νεκροί... Η 7η Ιουλίου 1821, ημέρα της μάχης του Δραγατσανίου, έσημείωσε και την λήξιν της Επαναστάσεως του Αλεξάνδρου Υψηλάντου. Oικτρά αποτυχία η μάχη αυτή εξ επόψεως στρατιωτικών αποτελεσμάτων, είχεν, εν τούτοις, λαμπρά αποτελέσματα εξ επόψεως μακροπροθέσμων πολιτικών εξελίξεων. Διότι και τους Έλληνας εχαλύβδωσεν εις τον αγώνα των και την διεθνή Κοινήν Γνώμην συνεκίνησεν υπέρ των μαχομένων Ελλήνων. ΕΚΔΟΣΙΣ: Χ. Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Σχέδιο Βύρωνος Απτόσογλου)