Παλαιών Πατρών Γερμανός

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ Ναυτικόν δεν έμεινεν αμέτοχον κατά την διάρκειας της Ελληνικής Επαναστάσεως. Αντιθέτως, τα ελληνικά εμπορικά σκάφη μετεσκευάσθησαν αμέσως εις πολεμικά και εκυριάρχησαν εις το Αιγαίον. Κατ' αυτόν τον τρόπον, ενώ οι οπλαρχηγοί της Στερεάς Ελλάδος ανεχαίτιζον την προέλασιν του Τουρκικού στρατού προς την Πελοπόννησον, ο Ελληνικός στόλος ήμπόδιζε την μεταφοράν ενισχύσεων του εχθρού εκ των κτήσεών του, της Ασίας. Ο κατά θάλασσαν αγών, κατά την διάρκειαν της Ελληνικής Επαναστάσεως, περιλαμβάνει, κυρίως, τάς συγκρούσεις μεταξύ του τουρκικού και του ελληνικού στόλου, τας αποβατικάς επιχειρήσεις των εμπολέμων και τας επιχειρήσεις υποστηρίξεως χερσαίων δυνάμεων, διά την κατοχήν παραθαλασσίων φρουρίων. Δεδομένου, όμως, ότι ο τουρκικός στόλος ευρίσκετο εις την κυρίαν βάσιν του, της Κωνσταντινουπόλεως, αι συγκρούσεις μεταξύ των δύο αντιπάλων ναυτικών ελάμβανον χώραν οσάκις ο τουρκικός στόλος εγκατέλειπε την βάσιν του εις την Κωνσταντινούπολιν και κατήρχετο εις το Αιγαίον. Την 27ης Μαΐου του 1821, ο τουρκικός στόλος ενεφανίσθη εις το Αιγαίον. Οι Ψαριανοί αντελήφθησαν ότι ήτο μία ευκαιρία, διά να τον κτυπήσουν. Συνεκέντρωσαν, λοιπόν, τον ελληνικόν στόλον και έσπευσαν προς συνάντησιν του εχθρού. Πλησίον της Λέσβου, τα ελληνικά πολεμικά συναντήθησαν με μίαν τουρκικήν φρεγάταν των 48 τηλεβόλων. Προσεπάθησαν να την αποκόψουν από τον υπόλοιπον στόλον και να την κτυπήσουν με τα τηλεβόλα των. 'Αλλά τα τηλεβόλα των ελληνικών πλοίων ήσαν μικρού διαμετρήματος και δεν ηδύναντο να προκαλέσουν σοβαρές ζημίας εις το τουρκικόν σκάφος. Οπωσδήποτε, όμως, το ηνάγκασαν να καταφύγη εις τον λιμένα της Ερεσσού. Προ της εξελίξεως αυτής, οι αρχηγοί του ελληνικού στόλου απεφάσισαν να πλήξουν το τουρκικόν σκάφος εντός του λιμένος της Ερεσσού, χρησιμοποιούντες προς τούτο τα πυρπολικά . Οι Ψαριανοί Καλαφάτης και Παπανικολής ανέλαβον να φέρουν εις πέρας την επικίνδυνον αυτήν επιχείρησιν. Τελικώς, όμως, μόνον ο Παπανικολής επέτυχε να φθάση το εχθρικόν σκάφος, να προσδέση επ' αυτού το πυρπολικόν του και να θέση πυρ εις την πυρίτιδα. Πυρ, το οποίον ταχέως μετεδόθη εις το τουρκικόν δίκροτον, το οποίον και κατεστράφη, ενώ το εκ 1.100 μελών πλήρωμα του απωλέσθη. «Το ναυτικόν αυτό κατόρθωμα των Ελλήνων - γράφει ο Κ. Παπαρρηγόπουλος- τους μεν ίδικούς μας ενεθάρρυνε, τους δε Οθωμανούς ετρομοκράτησεν». ΕΚΔΟΣΙΣ: Χ. Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Σχέδιο Βύρωνος Απτόσογλου)